Pasen is de tijd van gekleurde eieren en paashazen. In dit blogverhaal verdiepen we ons in een aantal tradities en gebruiken.
Heemkring Heel | Door Wim Coolen
20 april 2025
Paaseieren verven
Tegenwoordig komen de paaseieren uit de supermarkt, geverfd in alle kleuren van de regenboog. Is het u trouwens opgevallen dat er het hele jaar gekleurde eieren in de schappen liggen?
Vroeger was dat verven echt handwerk. De paaseieren werden gekleurd door ze te koken in water, waaraan materialen uit de keuken waren toegevoegd. Uienschillen gaven een bruine kleur, van spinazie of brandnetels werden ze groen, rode bietensap zorgde voor rode schillen en rode koolbladeren gaven een mooie blauwe kleur. Daarna werden ze met een beetje slaolie mooi glanzend gewreven.
Geen gedoe
In latere jaren kwamen er natuurlijke kleurstoffen op de markt. De eieren werden gekookt en in glazen potten of oude conservenblikken gedompeld waaraan de kleurstof werd toegevoegd. De kleurstof moest wel eerst oplossen en er ging een scheutje azijn bij.
Wie snel klaar wilde zijn kocht gekleurde velletjes aluminiumpapier. Die hoefde je alleen maar om het ei te wikkelen.
Tegenwoordig verft bijna niemand meer op de traditionele wijze. Het gemak van de supermarkt weegt niet op tegen “al dat gedoe”.
Pasen en eieren rapen
Het eierrapen op zondagochtend is een gebruik dat de tijd overleefd heeft. Op paasochtend wordt er in de tuin door de kinderen in alle vroegte gezocht en geraapt. Ouders vertellen tegenwoordig aan de kinderen dat de paashaas die daar heeft neergelegd. Kinderen geloven dat verhaal maar al te graag want de paashaas levert, naast vrolijk gekleurde kippeneieren, ook mooie chocolade verrassingen.
Naar Rome
Vroeger werden die paaseieren in Heel niet door de paashaas bezorgd maar door de paasklokken. De kerkklokken vlogen op Witte Donderdag vanuit hun vertrouwde toren in Heel naar Rome. Daar werden ze gevuld met gekleurde eieren. Met het breekbaar vrachtje keerden ze daarna terug naar het thuisdorp. In de vroege paasochtend kwamen ze daar aan. Voordat ze weer naar hun vertrouwde torenplekje gingen, lieten ze de eieren voorzichtig in de tuintjes vallen. De kinderen konden ze dan rapen.
Paasgelui
Het was niet verwonderlijk dat de kinderen dat klokkenverhaal geloofden. Het was zeer overtuigend. Op Goede Vrijdag en Stille Zaterdag wordt de kruisiging, het sterven en de begrafenis van Jezus herdacht. Dat gebeurt in stilte en de klokken worden dan niet geluid. Tegen de kinderen werd dan gezegd: “De klokken zijn naar Rome”.
Op paaszondag werd zijn herrijzenis gevierd. De klokken zegenden dan het Limburgse land met uitbundig gelui: het paasfeest kon beginnen en de kinderen konden rapen.
Oude traditie
De traditie van het eieren kleuren is zeer oud. De eerste christenen in Mesopotamië kleurden al eieren rood als symbool voor het bloed van de gekruisigde Christus.