Waterproductiebedrijf WML viert dit jaar het 100-jarig bestaan. Onlangs waren er daarom rondleidingen in het waterproductiebedrijf (de waterfabriek) in Heel. Benieuwd hoe ze er schoon drinkwater maken?
Heemkring Heel | Door Wim Coolen
25 mei 2025
Zuiver water
Water wordt steeds meer een schaars goed en we realiseren ons wellicht onvoldoende hoeveel moeite het kost om zuiver drinkwater te maken, dat zo vanzelfsprekend uit onze kraan stroomt.
Pas in 1925 werden in Limburg de eerste waterleidingen aangelegd. Voor die tijd was men aangewezen op een eigen pomp aan huis of één van de gemeenschappelijke pompen in het dorp.
Pompstation Beegden
In 1958 werd het waterpompstation in Beegden in bedrijf genomen. Inwoners van Heel en de omringende dorpen kregen van daaruit het drinkwater. Dat werd uit 200 à 300 meter diepte opgepompt. Dat grondwater liet men dan door een zandbed stromen om het ijzer eruit te halen. Na 1971 gebeurde dat in een “filterhuis”.
WML
Gezinnen en de industrie gingen steeds meer water gebruiken. Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) moest op zoek naar mogelijkheden om te zorgen voor voldoende schoon drinkwater. Er kon niet voortdurend meer grondwater opgepompt worden. Grondwater is schaars en dat oppompen zou leiden tot verdroging van de bodem. Men zocht naar een plek waar men op grote schaal drinkwater kon maken van oppervlaktewater.
Drinkwaterbekken
Door ontgrindingen in de jaren zeventig ontstonden rond Heel grote diep waterplassen. Een klein deel daarvan werd weer opgevuld. Andere kregen een recreatieve bestemming, zoals de Boschmolenplas.
WML liet haar oog vallen op één van die plassen tussen Heel en Beegden om er een groot drinkwaterbekken te realiseren. In 1990 werd met de aanleg gestart en in 2002 werd het Waterproductiebedrijf Heel (WPH) zoals het ging heten, in gebruik genomen.
De Lange Vlieter
Jaarlijkse wordt in dat bekken, “De Lange Vlieter”, 23 miljoen kubieke meter drinkwater bereid uit Maaswater dat vanaf het Lateraal kanaal naar het spaarbekken wordt gepompt. Het bekken wordt voornamelijk ’s winters gevuld, de aanvoer van Maaswater is dan het grootst. In het bekken vindt, door bezinking en de invloed van natuurlijke processen, een eerste zuivering plaats.
De waterfabriek
Met pompen wordt het water daarna via een dertigtal putten uit de ondergrond van het bekken opgepompt. Die ondergrond bestaat uit zand en grind en zorgt voor een extra filtering. Het water gaat dan naar de “waterfabriek” om verder gezuiverd te worden. Dat gebeurt met behulp van beluchting, snelfiltratie, actief-koolfiltratie en UV-desinfectie. Na anderhalve dag stroomt er dan zuiver drinkwater, via ondergrondse netwerk van waterleidingen, naar de consument.
Klokhuis
In 2024 maakte het jeugdprogramma “Klokhuis”, een informatief filmpje over hele proces van waterwinning en zuivering in het “Waterproductiebedrijf Heel”.