Foto: Dorpsstraat 4 Heel – “Boerderie oet 1900”
Plekken in het dorp krijgen hun betekenis door verhalen. Soms maken bewoners zelf de plek tot een genius loci.
Heemkring Heel | Door Wim Coolen
Limburg in de waereld – De Romeinse schatkamer
De L1 documentaire over het Romeins verleden van Heel is alleen a.s. zondag nog te zien op tv.
De uitzendingen op zondag 8 november zijn om 14.00 uur en 22.00 uur.
De documentaire “De Romeinse schatkamer” is ook te bekijken op L1.nl/limburgindewaereld
Bijzonder plekken
De oude Romeinen hadden het al over de “genius loci”, wat zoiets betekent als “de geest van een plaats”. In de Romeinse tijd was de genius een beschermgeest. Vaak werd die afgebeeld als een slang of een figuur met een hoorn des overvloed. Die geest waakte over een specifieke locatie, zoals een tempel, gebouw, stad of kruispunt. Tegenwoordig verwijst de term naar het karakter, de sfeer en de eigenheid van een plek. Die wordt onder meer bepaald door de geschiedenis en de manier waarop mensen de plek beleven.
Verhalen geven betekenis
Plekken in het dorp krijgen dus betekenis door de verhalen die erbij horen. Zo werd er tijdens de Lichtjestocht van afgelopen week vertelt over een aantal oud-inwoners van Heel. Koude, grijze stenen kregen daarmee weer betekenis.
Ook de informatiebordjes die dankzij Heemkring Heel op historische panden zijn aangebracht, maken van een “gewoon” woonhuis of boerderij een plaats van betekenis.
Genius loci
Soms zijn bewoners van een pand zich bewust van “de geest van een plaats” en nemen ze zelf het initiatief om die “genius loci” zichtbaar te maken. Tijdens een rondgang door het dorp viel mijn oog op zeer fraai uitgevoerd uithangbord aan het pand Dorpsstraat 4, met de volgende tekst:
Boerderie oet 1900
Van 1920 toet in de joare ’50 waerdje hie limmenaad en Drie Hoefijzers Breda beer gebotteldj.
Mèt paerd en wage brach Flessebaer ziene hanjel nao de omligkendje kefees.
Boerderij uit 1900
Van 1920 tot in de jaren ’50 werd hier limonade en Driehoefijzers Breda bier gebotteld.
Met paard en wagen bracht Flessebaer zijn handel naar de omliggende cafés.
Flessebaer
Baer Schreurs (1892-1970) was de legendarische drankhandelaar die wijd en zijd bekend was in Limburg en daarbuiten. Hij kreeg bier en limonade van de brouwerij en deed dat in flessen (bottelen). Die leverde hij het aan de cafés in de regio.
Zelf lustte hij ook graag een biertje. Zijn vrouw sprak hem daarop een keertje aan en zei: “Mèr Baer,, het is toch verschrikkelijk hoeveel jij drinkt. Een kasteel heb je al verzopen!”.” Ach vrouwke”, zei Baer, “jij hebt nooit gedronken en waar is dat kasteel van jou?”.
Meer over Flessebaer en zijn vrouw: Tijdschrift Heemkring Heel 2021 – 1
Mooi initiatief
Het uithangbord is een mooi initiatief waarmee de geschiedenis van het pand en de voormalige bewoners zichtbaar gemaakt wordt. Heemkring Heel kan dit soort initiatieven alleen maar toejuichen.
