De “goddelijke ordening“ werkt lang door, ook als de omstandigheden veranderen, zoals blijkt uit de verlofaanvraag van een docente.
Heemkring Heel | Wim Coolen
Het verzoek
Of ze die middag een paar uurtjes eerder kon stoppen. Ze moest met haar zoontje naar de huisarts. Geen ongewone vraag, maar een docent in het voortgezet onderwijs kan niet zomaar een uurtjes verlof nemen. Verlof betekent lesuitval. Toch wordt zo’n verzoek in bijna alle gevallen gehonoreerd.
De betreffende docente had echter al een aantal keren verlof gevraagd voor het doktersbezoek. Daarom kreeg ze deze keer de tegenvraag: “Kan je man niet een keertje met jullie zoontje mee?“ Haar antwoordt: “ Nee dat lukt niet, hij moet werken“.
De taak van een katholieke moeder
Ik moest aan dat voorval denken toen ik bladerde in een boekje dat ik te leen had gekregen. Het ging over de taak van de katholieke moeder in het gezin. Het boekje dateert uit begin 1900, de tijd waarin de Kerk een groot stempel drukte op het gezinsleven in Limburg.
Huisvrouw
Een goede huisvrouw zorgt dat haar man “uit de wind“ gehouden wordt. Hij werkt, verdient het inkomen en is het hoofd van het gezin. Zij zorgt voor het huis, het eten en de kinderen. Dat is de goddelijke ordening die het boekje uitdraagt en dat is precies wat die docente, meer dan 100 jaar later, uitstraalde. De geest van het verleden blijkt nog steeds aanwezig ondanks alle emancipatorische inspanningen.
De goddelijke ordening
Volgens de Kerk was er een goddelijke ordening tussen de man en de vrouw. De man was het hoofd (de baas) van het gezin en de vrouw erkende en eerbiedigde die positie. De man werkte en zorgde voor het inkomen, de getrouwde vrouw werd huisvrouw en zorgde voor het gezin.
Als het fout ging in het gezin dan had dat een reden. We lezen daarover in het boekje:
„Veel vrouwen besteden de tijd niet goed. Ze houden zich slechts bezig met buurpraatjes en beuzelarijen. Het werk wordt dan vlug gedaan en het huis is daardoor slordig en vuil. Het eten is zelden op tijd klaar en meestal ongenietbaar. Wat is daarvan het gevolg? Als de man van zijn werk thuis komt vind hij daar zijn genoegen niet en zoekt het dan elders. Huiselijke twist en huishoudelijke ellende nemen hun intrek in zulk een gezin. En wie draagt daarvan de schuld? – De vrouw.
Taakverdeling
Tegenwoordig ligt die schuld niet meer, als natuurlijk, bij de vrouw. Zij is ook niet meer de hele dag thuis. Ze heeft het recht (plicht?) om buitenshuis te werken. De gezinstaak heeft ze echter behouden, ondanks de belofte van de partner over een eerlijke verdeling van taken. Niet verwonderlijk dat veel jonge vrouwen te maken krijgen met een burn-out. Traditionele patronen blijken taai, zoals blijkt uit het voorval van de docente.
Hoe het afliep
U vraagt zich wellicht af hoe het voorval afliep?
Nadat de docente gezegd had dat haar partner moest werken viel het even stil. Daarna zei ze strijdvaardig: “Ik kom gewoon werken, ik lost het wel op met mijn man”.