Deze keer vertellen we waarom de huizen van “het witte stadje” Thorn witgeverfd werden. Dit is de derde aflevering uit de serie over de canon van Maasgouw.
Zomerwit
Door buitenmuren wit te verven worden zonnestralen gereflecteerd. In de zomer blijft het daardoor koeler in huis. De Romeinen schilderden in het warme zonnige Italië hun huizen en villa’s daarom wit. Dat deden ze destijds ook in Catualium (Heel) tijdens hun aanwezigheid in onze streken.
Het witte huis
Ook tegenwoordig worden in Heel veel huizen witgeverfd. In Panheel kreeg zo’n gewitte woning het opschrift “Domus Alba” (witte huis). Het is een mooie verwijzing naar het Romeinse verleden.
Het witte stadje
In Thorn werden, in een niet zo ver verleden, ook de huizen witgeverfd. Het plaatsje dankt zijn bekendheid zelfs voor een deel aan de witte gevels. Met trots draagt het de naam: “het witte stadje”. De gevels in Thorn werden echter niet witgekalkt vanwege de zon.
Vrijheid, gelijkheid en broederschap
Thorn was honderden jaren een miniatuur vorstendom dat geregeerd werd door adellijke jonkvrouwen, de stiftdames. In Thorn waren destijds de vrouwen aan de macht. De Franse revolutie veranderde in 1789 de geschiedenis van Europa ingrijpend. De Franse koning werd een kopje kleiner gemaakt en de adel en geestelijkheid raakte haar speciale positie kwijt.
De burgers grepen de macht onder het motto: “vrijheid, gelijkheid en broederschap”. Europa kwam in de ban van die idealen.
Napoleon kreeg uiteindelijk de macht in het onrustige Frankrijk. Hij breidde zijn macht uit over delen van Europa en veroverde ook Nederland. Het was gedaan met de macht van kerk en adel en de stiftdames vertrokken uit Thorn. Hun huizen kwamen in handen van de plaatselijke bevolking.
Nieuwe heren
De Fransen introduceerden allerlei vernieuwingen zoals het kadaster, een burgerlijk wetboek en een Europees stelsel van maten en gewichten (de kilo en de meter). In Thorn kregen ze te maken met een nieuw soort Franse belasting. Een huiseigenaar werd aangeslagen op basis van de grootte van de ramen en deuren van zijn woning. Omdat de voormalige woningen van de stiftdames veel grote ramen hadden moest er flink betaald worden.
Witte kalk
De inwoners van Thorn bedachten een praktische oplossing. Raam- en deuropeningen werden verkleind of zelfs helemaal dichtgemetseld. Het waren vaak geen fraaie aanpassingen en dus werden de vele verbouwsporen weggewerkt met een laag witte kalk. Zo werd meer dan 200 jaar geleden, door de Fransen, de basis gelegd voor een toeristische attractie van formaat: het pittoreske “witte stadje”.
De steen van Linne
Kloosterdorp Heel
U kunt meer lezen over de geschiedenis van Thorn en over alle andere kernen van Maasgouw in de “Canon van Maasgouw”. De canon is te koop bij de VVV in Thorn, Stevensweert en Roermond. Hij is ook online te bestellen. Klik daarvoor HIER.