Na de bevrijding van Heel en Panheel op 16 november 1944 trokken de Britse troepen zonder weerstand verder naar Beegden. De Duitsers hadden echter een bruggenhoofd bij Osen (het eiland van Osen) in bezit en de tegenstand vanuit deze positie was hevig. Een eerste aanval door de Britten was op 6 december 1944 gepland. De omstandigheden waren moeilijk, mede omdat het terrein tussen boerderij Pannenhof en de sluis van Osen was vergeven van mijnen. De aanval slaagde deels, maar het sluizencomplex bleef in Duitse handen en bleef 3 maanden lang strijdtoneel tussen de Duitsers en de Britten. Op19 februari 1945 verschenen de Amerikaanse soldaten aan het Heels-Beegdense front. In de avond van 25 februari stak een Amerikaanse aanvalsgroep het Oserkanaal over en wist het eiland van Osen op de Duitsers te veroveren. Op 26 februari 1945 was ook Osen bevrijd.

Het monument bij Osen getuigt van deze gevechten en de slachtoffers die daarbij zijn gevallen.

We staan op deze plek ook stil bij een ander ingrijpend moment voor de lokale bevolking: de evacuatie van oktober 1944.

Evacuatie

Op 27 oktober 1944 werden de inwoners van Heel, Pol en Panheel overvallen door het bericht dat ze moesten evacueren. De volgende ochtend al moesten de huizen verlaten zijn.

De volgende ochtend gaat een lange stoet op pad. Voor het vervoer van bagage maakt men gebruik van boerenkar, kruiwagens, bolderkarren, kinderwagens en fietsen. De stoet gaat naar dorpen in de omgeving, die minder te lijden hebben onder het granaatvuur: Horn, Haelen, Nunhem en Neer. Men vindt er vrijwel probleemloos onderdak bij familie en vrienden.

Na de bevrijding van 16 november kwam iedereen weer terug naar zijn vertrouwde plek in Heel. Maar door de vele beschietingen tot in het voorjaar van 1945, bleef het een onrustige en onveilige periode.