Sporen in Osen

Sporen in Osen

Sporen blijken niet altijd meteen hun geheimen prijs te geven. Sporen in het landschap bij Osen geven aanleiding tot een hernieuwd onderzoek.

Sporen in het landschap

In een eerder blogverhaal keken we naar de ligging van het voormalige Kasteel Osen dat aan het einde van de 19e eeuw afgebroken werd. We vroegen ons af of  de “lijnsporen” in het landschap wellicht fundamenten waren van het oude kasteel.

Hernieuwd speuren heeft geleid tot nieuwe informatie en nieuwe inzichten over het kasteel en de sporen in het landschap.

Osen Sporen Kasteel Heemkring Heel Heemkunde
Sporen in het landschap bij de sluis in Osen

Een kaartonderzoek

Om de ligging van het voormalige kasteel te achterhalen hebben we een historische kaart op een hedendaagse kaart gelegd. Daaruit blijkt dat de “lijnsporen” in het landschap niet de fundamenten kunnen zijn van het kasteel. Het kasteel lag in de buurt van de plek waar de sluis in de Maas uitmondt (openingsfoto blogverhaal).

Combinatiekaart met de situering van Kasteel Osen
Historische kaart met Kasteel Osen
Situering voormalig Kasteel Osen

Het Kasteel en de grond

Uit de historische kaart blijkt dat Kasteel Osen, in de 18e eeuw, een vierkant grondplan had. Er waren tuinen, prachtige lanen en vijvers. Er hoorde 300 hectaren grond bij – dat is ongeveer 600 voetbalvelden – en twee pachthoeven. In 1887 werd het complex aangekocht door Arnold Jurgens (1842-1912) uit Oss. Die behoorde tot de familie die een fortuin verdiende aan de fabricage van margarine. Zij waren de eerste ter wereld die op industriële schaal “kunstboter” vervaardigden. Samen met de familie Van den Bergh werden zij de grondlegger van het voedingsconcern Unilever.

Kasteel Osen

Afbraak

Het kasteel werd na de verkoop in 1887 afgebroken. In de twintiger jaren van de vorige eeuw werd een deel van het gebied door de overheid aangekocht. In het kader van de Maaskanalisatie werd er een stuw en een sluis gebouwd.

De sloopmaterialen van het kasteel werden destijds in de krant te koop aangeboden. De grond werd ondergebracht in de “NV Maatschappij ter exploitatie van het landgoed Osen”.

Limburger Koerier 19-07-1894

Heerepad

Vanuit het kasteel liep een weg rechtstreeks naar Heel. De weg van Heel naar Osen maakte vroeger bij het pand “Jagerslust” geen bocht maar liep rechtstreeks door naar het Kasteel. Een deel van die weg heette destijds “het herenpad”. De heren van Osen gingen via die weg naar de kerk in Heel.

Osen weg kasteel naar Heel Heemkring
Weg van Kasteel Osen naar Heel

Sporen

Blijft natuurlijk de vraag waar de lange, evenwijdige sporen in het landschap vandaan komen. Ze blijken parallel te lopen met de sluis die eind jaren twintig van de vorige eeuw gebouwd werd. Wellicht zijn het de fundamenten voor spoorstaven die werden gebruikt tijdens de aanleg van de sluis. Een aanwijzing daarvoor vinden we op een terrein bij de sluis. Ook daar liggen spoorstaven op een betonnen fundament. Onze speurtocht wordt wellicht vervolgt.

Osen Sporen Kasteel detail Heemkring Heel Heemkunde
Sporen van fundamenten
Spoorstaven met fundament bij opslagterrein sluis Osen

Ons vorige blogverhaal over sporen in Osen